Pogorszenie sytuacji finansowej, utrata dochodów, choroba albo wzrost rat mogą utrudnić terminową spłatę kredytu hipotecznego. Jednym z możliwych działań jest wtedy restrukturyzacja kredytu hipotecznego, czyli próba uzgodnienia z bankiem nowych warunków obsługi zadłużenia. W tym poradniku wyjaśniamy, na czym polega restrukturyzacja kredytu, jak wygląda procedura i co zrobić w razie odmowy banku. Na czym polega restrukturyzacja kredytu hipotecznego? Restrukturyzacja kredytu hipotecznego to uzgodniona z bankiem zmiana warunków spłaty lub organizacji zadłużenia. Jej celem jest dostosowanie zobowiązania do aktualnej sytuacji kredytobiorcy i zachowanie płynności finansowej. Zakres rozwiązania zależy od umowy kredytowej, rodzaju produktu, oferty banku oraz oceny sytuacji klienta. Powodem kontaktu z bankiem może być między innymi utrata albo spadek dochodów, choroba, wzrost kosztów utrzymania lub wyższa rata kredytu ze zmiennym oprocentowaniem. Sam wzrost stóp procentowych nie daje jednak automatycznego prawa do zmiany warunków umowy. Jeśli przewidujesz problemy ze spłatą, skontaktuj się z bankiem możliwie szybko, zanim powstaną zaległości. Wczesna reakcja ułatwia przedstawienie propozycji, ale nie gwarantuje jej akceptacji ani wykluczenia wypowiedzenia umowy. Nie należy także samodzielnie przerywać spłaty bez uzgodnienia z bankiem. W określonych sytuacjach opóźnienia zastosowanie ma art. 75c Prawa bankowego. W przypadku gdy kredytobiorca spóźnia się ze spłatą kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty oraz informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Jak krok po kroku przebiega restrukturyzacja kredytu hipotecznego? Procedura różni się w zależności od banku, rodzaju kredytu i proponowanej zmiany. Zwykle obejmuje kontakt z bankiem, złożenie wniosku, analizę sytuacji oraz udokumentowanie uzgodnionych warunków. Składasz wniosek i dokumentujesz sytuację. Opisujesz przyczyny problemów oraz proponujesz rozwiązanie. Bank może wymagać dokumentów potwierdzających dochody, danych na temat kosztów utrzymania, wyciągów lub historii rachunku, a także dodatkowych informacji związanych z przyczyną trudności. Dokumentację medyczną przekazuj wyłącznie wtedy, gdy jest potrzebna, i dbaj o ochronę danych wrażliwych. Bank analizuje wniosek. Ocenia między innymi źródła i stabilność dochodów, koszty gospodarstwa domowego, historię spłat, wysokość zadłużenia, wartość zabezpieczenia oraz realność dalszej obsługi kredytu na proponowanych warunkach. Bank może zaakceptować propozycję, przedstawić inne rozwiązanie albo odmówić. Samo złożenie wniosku nie wstrzymuje rat, odsetek, opłat ani działań wynikających z umowy. Uzgodnione zmiany zostają udokumentowane. W zależności od procedury banku będzie to aneks, porozumienie albo inny właściwy dokument. Przed jego zaakceptowaniem sprawdź nowy harmonogram, wysokość rat, odsetki, całkowity koszt kredytu, opłaty oraz wpływ zmiany na zabezpieczenia i ubezpieczenia. Czy restrukturyzacja kredytu hipotecznego to dobre rozwiązanie? Zmiana warunków spłaty może czasowo zmniejszyć bieżące obciążenie i ułatwić utrzymanie płynności finansowej, ale nie usuwa zadłużenia. Wydłużenie okresu spłaty zwykle oznacza więcej odsetek, a karencja lub inne modyfikacje mogą wiązać się z dodatkowymi opłatami. Dlatego przed podjęciem decyzji warto porównać nie tylko wysokość nowej raty, ale również całkowity koszt kredytu. Znaczenie ma także moment, w którym dochodzi do porozumienia z bankiem. Samo rozpoczęcie rozmów o restrukturyzacji kredytu hipotecznego nie oznacza automatycznej ochrony przed windykacją ani wypowiedzeniem umowy. Dopiero zaakceptowane przez bank warunki określają, na jakich zasadach kredyt będzie dalej spłacany i jakie działania mogą zostać wstrzymane. Restrukturyzacja nie musi również oznaczać negatywnej historii w BIK. Duże znaczenie ma przede wszystkim to, czy przed zmianą warunków wystąpiły opóźnienia w spłacie oraz w jaki sposób są one raportowane. Sam fakt zmiany harmonogramu lub innych warunków kredytu nie przesądza o negatywnej ocenie kolejnego wniosku kredytowego. CechaRestrukturyzacja kredytu hipotecznegoRefinansowanie kredytuFundusz Wsparcia Kredytobiorców CelZmiana warunków kredytu hipotecznego w obecnym bankuPrzeniesienie kredytu hipotecznego do innego bankuWsparcie do 3000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy na spłatę rat kredytu mieszkaniowego. Ocena sytuacjiBank analizuje możliwość dalszej spłaty na nowych warunkachNowy bank ponownie bada zdolność kredytową, dochody, zobowiązania, historię i zabezpieczeniePomoc przysługuje po spełnieniu ustawowych kryteriów dotyczących m.in. bezrobocia, relacji raty do dochodu lub niskiego dochodu gospodarstwa. KosztMoże wzrosnąć przy wydłużeniu okresu spłaty lub naliczeniu dodatkowych opłatZależy od nowego oprocentowania, okresu spłaty, prowizji, zabezpieczeń i kosztów wcześniejszej spłaty aktualnego kredytuWsparcie jest nieoprocentowane i zwrotne; spłata rozpoczyna się po 2 latach, a przy terminowej spłacie część zobowiązania może zostać umorzona. BIKZmiana warunków może być widoczna w BIK; na ocenę kredytową wpływają przede wszystkim ewentualne opóźnienia w spłacie. Nowy kredyt pojawia się w BIK, a dotychczasowy po spłacie zostaje oznaczony jako zamknięty.FWK nie usuwa historii kredytu; terminowa obsługa zobowiązania nie powoduje powstawania nowych opóźnień. Jakie formy przyjmuje restrukturyzacja kredytu hipotecznego? Bank dobiera rozwiązanie do skali problemu, umowy i oceny ryzyka. Wśród rozwiązań rozważanych w ramach restrukturyzacji kredytu hipotecznego znajdują się: wydłużenie okresu spłaty – rozłożenie kapitału na większą liczbę rat, co obniża bieżącą ratę, ale zwiększa sumę odsetek ze względu na dłuższy okres spłaty, karencja w spłacie kapitału – czasowe ograniczenie spłaty części kapitałowej. W tym okresie odsetki są nadal naliczane i płatne, zmiana harmonogramu – obejmująca na przykład terminy, liczbę rat, okres spłaty lub sposób rozliczenia karencji, zmiana oprocentowania – może obejmować przejście ze stawki zmiennej na stałą. Wpływ takiej zmiany na ratę i całkowity koszt kredytu zależy od warunków umowy, zmiana marży lub innych parametrów – wyłącznie wtedy, gdy bank zaakceptuje takie rozwiązanie. Przed wyborem wariantu porównaj nie tylko obniżenie raty kredytu, lecz także nowy harmonogram, odsetki, opłaty, całkowity koszt oraz wpływ zmiany na przyszłą zdolność kredytową. Wpływ restrukturyzacji na ubezpieczenie kredytu Zmiana warunków kredytu hipotecznego może wpływać nie tylko na harmonogram spłaty, ale również na ubezpieczenia powiązane z kredytem. Zakres zmian zależy od rodzaju polisy, zapisów umowy kredytowej oraz wymogów banku. W praktyce warto zwrócić uwagę przede wszystkim na: ubezpieczenie pomostowe – dotyczy przede wszystkim okresu oczekiwania na wpis hipoteki do księgi wieczystej, a nie co do zasady całego okresu kredytowania. Zasady i koszt sprawdzisz w umowie oraz według aktualnych przepisów, ubezpieczenie nieruchomości – często trzeba je utrzymywać przez okres wskazany w umowie kredytowej. Jeżeli restrukturyzacja kredytu hipotecznego prowadzi do wydłużenia okresu spłaty, może to oznaczać konieczność utrzymania ochrony przez dłuższy czas, ale nie powoduje automatycznego przedłużenia każdej polisy, ubezpieczenie na życie i inne polisy – ich dalsze obowiązywanie oraz ewentualna zmiana warunków zależą od zapisów konkretnej polisy i wymagań banku. W efekcie restrukturyzacja kredytu hipotecznego może wymagać aktualizacji okresu ochrony, sumy ubezpieczenia, dokumentów lub zabezpieczeń. Nie oznacza jednak automatycznego wzrostu składki ani konieczności zawarcia aneksu do każdej polisy. Przed zaakceptowaniem nowych warunków warto więc sprawdzić składkę, zakres ochrony, sposób naliczania opłat i ewentualny koszt aneksu. Co zrobić w przypadku odmowy restrukturyzacji kredytu? Odmowa restrukturyzacji kredytu hipotecznego nie oznacza, że kredytobiorca pozostaje bez innych możliwości. Najważniejsze jest, aby nie ignorować wezwań banku ani samodzielnie nie przerywać spłaty zobowiązania. W zależności od sytuacji finansowej można rozważyć kilka kolejnych działań: ponowny kontakt z bankiem – warto przedstawić zmienioną propozycję, dodatkowe dokumenty lub nowe informacje dotyczące możliwości spłaty. Inny wariant, np. dłuższy okres kredytowania albo czasowa karencja, może zostać oceniony przez bank inaczej, Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK) – osoby spełniające ustawowe kryteria mogą otrzymać wsparcie w spłacie kredytu mieszkaniowego. Obecnie może ono wynosić do 3000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy i jest przekazywane bezpośrednio do banku, bankowe wakacje kredytowe lub karencja w spłacie – niektóre banki umożliwiają czasowe zawieszenie spłaty części lub całości raty na zasadach określonych w umowie lub aktualnej ofercie. Nie należy ich utożsamiać z ustawowymi wakacjami kredytowymi obowiązującymi w latach 2022–2024, refinansowanie kredytu hipotecznego – przeniesienie zobowiązania do innego banku może pozwolić uzyskać inne warunki spłaty. Nowy bank ponownie zbada jednak zdolność kredytową, dochody, zobowiązania, historię spłat oraz zabezpieczenie, dlatego wcześniejsze opóźnienia mogą utrudnić uzyskanie finansowania, dobrowolna sprzedaż nieruchomości – jeżeli dalsza spłata staje się nierealna, sprzedaż może pozwolić spłacić całość lub część zadłużenia przed rozpoczęciem bardziej zaawansowanych działań windykacyjnych. Przed podjęciem decyzji trzeba sprawdzić aktualne saldo kredytu, wartość nieruchomości, koszty transakcji oraz zasady zwolnienia hipoteki. Każde z tych rozwiązań działa inaczej i wymaga oceny, czy rzeczywiście poprawi sytuację kredytobiorcy, zamiast jedynie przesunąć problem w czasie. Przy narastających zaległościach, zwłaszcza gdy trudności finansowe dotyczą również działalności gospodarczej, warto przeanalizować całą strukturę zadłużenia. Eksperci firmy Habza pomagają ocenić sytuację prawno-finansową, dobrać odpowiednie rozwiązania i przeprowadzić procedury oddłużeniowe. Skontaktuj się z nami, aby otrzymać bezpłatną, wstępną analizę swojej sytuacji.
